Bữa cơm dọn ra, hai cái bát, hai đôi đũa, và một cái tivi mở sẵn để không ai phải chịu trách nhiệm cho sự im lặng. Tối đến, một tin nhắn gửi đi, có dấu đã xem, không có dòng trả lời. Nếu anh chị đang mang trong lòng câu hỏi chồng vô tâm phải làm sao, điều đầu tiên tôi muốn nói là: cảm giác của anh chị có thật, không phải do anh chị nghĩ nhiều.
Trả lời ngắn: việc đầu tiên không phải là thay đổi người kia, mà là định vị hôn nhân của anh chị đang ở nấc nào trong bảy nấc khủng hoảng, rồi làm ba bước theo thứ tự. Gọi tên: viết ra năm sự việc cụ thể và nhu cầu thật nằm sau chúng. Mở cửa: một cuộc nói chuyện mười phút, đúng ba câu, kết bằng một đề nghị rất nhỏ. Giữ nhịp: mười bốn ngày gửi đi những việc nhỏ, mỗi tối ghi một dòng. Lạnh nhạt không phải chuyện bình thường sau kết hôn, nó là dấu hiệu báo động đầu tiên và xử lý được khi còn sớm.
Tôi là Nguyễn Tú Oanh, Thạc sĩ Tâm lý, người sáng lập Happy Life Institute. Hơn mười năm ngồi nghe các câu chuyện hôn nhân, tôi thấy rất ít người tìm đến vì một trận cãi vã. Phần lớn tìm đến vì một sự im lặng, im lặng đến mức không ai dám gọi tên nó là vấn đề.
Tôi dùng chữ “chồng vô tâm” vì đó là chữ anh chị gõ vào ô tìm kiếm, nhưng cả bài này đọc ngược lại vẫn đúng: rất nhiều người chồng cũng đang lặng lẽ thấy vợ mình vô tâm. Nỗi cô đơn trong hôn nhân không chọn giới tính.
Tôi cũng xin nói rõ giới hạn của mình. Tôi không ngồi trong nhà anh chị nên không biết hết, và một bài viết dù dài cũng không thay được một buổi hai người ngồi xuống nói chuyện tử tế. Điều tôi làm được là đưa một tấm bản đồ để anh chị tự định vị.
Chồng vô tâm là như thế nào?
Vô tâm không phải là ác ý. Tôi nói điều đó trước, vì khởi đầu bằng việc kết tội thì mọi bước sau đều sai hướng. Vô tâm là khi một người vẫn có mặt trong nhà nhưng đã vắng mặt trong đời sống tình cảm của người kia. Nó giống cái cây ở góc phòng: không ai chặt, cũng không ai tưới, cây héo dần, đến lúc để ý thì rễ đã khô.
Khi nói chồng không quan tâm vợ, phần lớn người ta không kể ra được hành động xấu nào. Họ kể ra những thứ đã biến mất:
- Về đến nhà là cầm điện thoại, không hỏi hôm nay người kia thế nào.
- Kể xong một chuyện thì rơi vào im lặng, không ai hỏi lại.
- Chỉ còn trao đổi về tiền học của con, lịch giỗ, hóa đơn điện.
- Chuyện vui ngoài kia kể cho đồng nghiệp, không kể cho người nhà.
- Anh chị ốm, mệt, buồn mà không ai hỏi han.
- Việc nhà, việc con mặc định là phần của một người.
- Đụng chạm thân mật thưa dần rồi mất hẳn.
Nhưng có một việc phải làm trước khi kết luận, đó là phân biệt. Có kiểu lạnh nhạt chỉ là khác biệt trong cách thể hiện, giống hai người nói hai thứ tiếng nhưng vẫn muốn đi về một hướng. Lại có kiểu tôi thật sự lo, giống cái đài radio không còn lệch sóng mà đã rút hẳn phích khỏi ổ điện.
| Tình huống | Khác biệt cách thể hiện, chưa đáng lo | Quan hệ đang trượt dốc, cần xử lý sớm |
|---|---|---|
| Khi anh chị buồn | Không biết an ủi, nhưng lặng lẽ pha cốc nước, chở đi ăn | Biết anh chị buồn rồi sang phòng khác |
| Va chạm thường ngày | Ít nói lời yêu, nhưng vẫn chạm tay, vẫn ăn chung bữa cơm | Không chạm, không ăn cùng, ngủ riêng đã lâu |
| Sau một buổi tối cạnh nhau | Bình yên, dù chẳng nói nhiều | Trống rỗng, mệt hơn cả lúc ở một mình |
Rơi vào cột giữa thì hai người cần học lại cách đọc ngôn ngữ của nhau. Rơi vào cột bên phải thì đây là một quan hệ đang trôi.
Và xin anh chị một sự công bằng: phần lớn người bị gọi là vô tâm không hề cố tình. Chuyện này giống chiếc xe bắt đầu kêu tiếng lạ, người ngồi ghế bên nghe rõ nhất, còn người cầm lái đã quen tiếng máy tới mức không nhận ra.
Vì sao lạnh nhạt là dấu hiệu báo động đầu tiên
Câu tôi nghe nhiều nhất là “cưới lâu rồi thì ai cũng vậy”. Nhưng theo những gì tôi quan sát được, lạnh nhạt gần như luôn là nấc đầu của một chuỗi dài. Tôi đúc lại thành khung bảy giai đoạn, mô tả con đường thầm lặng mà một cuộc hôn nhân trượt dần vào ngõ cụt. Anh chị đọc bảng dưới đây rồi dừng ở nấc đầu tiên thấy đúng với nhà mình.
| Nấc | Dấu hiệu hằng ngày | Câu thường nghe | Việc cần làm trước tiên |
|---|---|---|---|
| 1. Lạnh nhạt, căng thẳng âm thầm | Bữa cơm im lặng, cuối tuần ai nấy ôm điện thoại, vui buồn không kể nhau | “Nhà tôi có cãi nhau đâu” | Làm đủ ba bước bên dưới, còn kịp |
| 2. Chiến đấu hoặc thu mình | Một người nói gay gắt đòi người kia đổi, người kia im lặng để tự vệ | “Nói cũng vậy thôi” | Nói cảm xúc thay vì nói lỗi |
| 3. Bất an, mất lòng tin | Nghi ngờ, suy diễn, đi tìm bằng chứng để chứng minh nỗi sợ là đúng | “Tôi không tin nữa” | Xử lý nỗi sợ bên trong trước |
| 4. Ý chí và tối hậu thư | Ra điều kiện, dọa bỏ đi, dọa ly hôn | “Không đổi thì đường ai nấy đi” | Rút lại lời dọa, nó đẩy người kia lùi xa |
| 5. Ly thân thể xác và tinh thần | Ngủ riêng, không chạm, không hỏi han, nhà bỗng “bình yên” | “Bây giờ nhà tôi yên lắm” | Nhìn thẳng: hai người không còn cần nhau |
| 6. Quyết tâm từ bỏ | Hết giận, chỉ còn muốn buông, ở lại vì con | “Có cứu cũng muộn rồi” | Cần người có chuyên môn ngồi cùng |
| 7. Cam kết với người bên ngoài | Mọi tâm sự đã chia cho một người thứ ba | “Tôi tìm được người hiểu tôi” | Ưu tiên an toàn và sự tỉnh táo của anh chị |
Bảng này để nhận diện, không để tuyên án. Ở nấc nào cũng còn lựa chọn.
Điều tôi mong anh chị nhớ nhất nằm ở nấc thứ nhất. Chồng vô tâm lạnh nhạt với vợ không phải là “chuyện bình thường sau kết hôn”. Nó là dấu hiệu báo động đầu tiên, giống cái đèn báo dầu trên bảng đồng hồ xe: đèn không làm xe dừng ngay, nó chỉ sáng lên chờ người lái nhìn thấy. Người nhìn thấy thì ghé đổ dầu mất mười lăm phút, người bỏ qua thì vài tháng sau phải thay máy.
Đáng chú ý thứ hai là nấc năm, thường được mô tả bằng câu “dạo này nhà tôi êm lắm, chẳng cãi nhau gì nữa”. Cái êm ấy không phải hòa thuận. Nó là dấu hiệu hai người đã thôi cần nhau.
Khung này soi chiếu được vào hai khung kinh điển mà giới tâm lý vẫn dùng. Tam giác tình yêu của Sternberg cho rằng một quan hệ bền cần đủ ba phần: đam mê, gắn bó và cam kết. Ở nấc một, phần lớn các cặp chỉ còn lại cam kết, tức là còn giấy đăng ký và còn con cái, nên sống với nhau giống hai người thuê chung một phòng trọ. Bốn kỵ sĩ của Gottman gồm chỉ trích, khinh thường, phòng thủ và phớt lờ, trong đó phớt lờ chính là thứ người Việt hay gọi là vô tâm.
Bốn nguyên nhân khiến chồng không quan tâm vợ, kèm việc làm được ngay
Tôi đưa nguyên nhân trước khi đưa đề nghị, vì làm đúng việc mà sai nguyên nhân thì càng làm càng mệt.
Thứ nhất là vội vàng trong mối quan hệ. Nhiều người dồn hết sức cho một lễ cưới đông khách rồi tin rằng cưới xong là xong, trong khi sống chung mấy chục năm là một kỹ năng chưa ai dạy cho cả hai. Giống như được trao chìa khoá xe mà chưa từng học lái, xe tốt đường tốt vẫn cứ va quệt. Việc làm được ngay: mỗi tuần dành ba mươi phút cùng xem một nội dung về đời sống vợ chồng, rồi hỏi nhau chỗ nào giống nhà mình.
Thứ hai là áp lực công việc và thiếu chuẩn bị về tài chính. Một người về nhà với cái đầu còn nguyên chuyện tiền nong thì rất khó còn năng lượng để hỏi han. Đó không phải hết yêu, đó là cạn pin, mà điện thoại còn ba phần trăm pin thì không mở nổi ứng dụng nặng. Việc làm được ngay: đặt một khung ba mươi phút cố định trong tuần để nói về tiền lúc còn bình tĩnh, thay vì để chuyện tiền nổ ra giữa lúc đang mệt.
Thứ ba là hai người đổi tính theo hai hướng trái ngược. Kết hôn sớm rồi mỗi người trưởng thành theo một nhịp, một bên ngả về hưởng thụ, một bên ngả về tĩnh lặng. Không ai sai, nhưng hai hướng thì khó hòa nhịp. Việc làm được ngay: chọn một việc cả hai đều chưa giỏi rồi cùng bắt đầu lại, để có chung một trải nghiệm mới chứ không chỉ có chung quá khứ.
Thứ tư là mong đợi không thực tế. Chúng ta lớn lên với phim ảnh và sống hằng ngày với mạng xã hội, nơi hôn nhân của người khác luôn được cắt sẵn khúc đẹp nhất. Đem đời sống chưa cắt gọt của gia đình mình so với bản đã dựng phim của người ta thì phần thua luôn thuộc về mình. Việc làm được ngay: viết ra ba điều anh chị đang mong ở người kia, rồi tự hỏi từng điều học được ở đâu, từ đời thật hay từ màn hình.
Bốn nguyên nhân này không phải để anh chị nhận hết lỗi. Người bị gọi là vô tâm cũng thường đang mệt, đang sợ, hoặc chưa từng được ai dạy cách thể hiện.
Ở cạnh nhau không có nghĩa là ở cùng nhau
Có một câu người trong cuộc hay phải nghe, và nó làm họ tổn thương thêm lần nữa: “có chồng có con rồi còn kêu cô đơn gì”.
Năm 2010, nhóm nghiên cứu của Holt-Lunstad công bố trên tạp chí PLoS Medicine một phân tích gộp trên 148 nghiên cứu, tổng cộng 308.849 người. Kết quả: người có mối quan hệ xã hội mạnh có khả năng sống sót cao hơn khoảng 50%. Phần đắt giá nằm ở chỗ khác. Chỉ số hòa nhập xã hội phức hợp, tức đo một người có bao nhiêu vai trò và mạng lưới, cho tỉ số chênh mạnh nhất là 1,91. Còn cách đo chỉ hỏi người đó sống chung hay sống một mình thì tụt xuống 1,19 và không đạt ý nghĩa thống kê.
Nói cho dễ hiểu: đường điện kéo tới cửa nhà không làm bóng đèn sáng lên, thứ làm đèn sáng là cái phích đã cắm vào ổ. Ngủ chung một giường mà không còn kết nối thật thì bóng đèn vẫn tối.
Năm 2015, cũng nhóm tác giả đó công bố trên Perspectives on Psychological Science một phân tích gộp thứ hai: cảm giác cô đơn gắn với mức tăng nguy cơ tử vong khoảng 26%, bị cô lập trên thực tế khoảng 29%, sống một mình khoảng 32%. Họ không tìm thấy khác biệt có ý nghĩa giữa việc cảm thấy cô đơn và việc thật sự bị cô lập, và tác động mạnh hơn ở nhóm dưới 65 tuổi.
Nên nếu ai nói với anh chị rằng có chồng có con rồi thì đừng kêu cô đơn, anh chị có quyền biết rằng câu đó không đứng vững trước bằng chứng.
Tôi cũng xin nói rõ giới hạn của hai nghiên cứu này, vì tôi không muốn dùng số liệu để dọa ai. Cả hai đều là nghiên cứu quan sát, cho thấy hai thứ đi cùng nhau chứ không chứng minh cái này gây ra cái kia, và mẫu chủ yếu ở phương Tây. Vì vậy tôi không viết rằng cô đơn giết chết một con người. Tôi chỉ nói rằng nỗi cô đơn của anh chị là thứ có thật và đáng được xem trọng. Nếu anh chị từng mang sẵn ý nghĩ mình không xứng được quan tâm, thì gốc của nó có thể nằm xa hơn cuộc hôn nhân này, tôi có viết riêng về niềm tin giới hạn cài vào một người từ tuổi thơ.
Người Việt Nam đo được gì: nghiên cứu trên 1.819 người đã kết hôn
Nghiên cứu của Phan Thị Mai Hương và cộng sự, đăng trên Tạp chí Tâm lý học số 4 năm 2018, khảo sát 1.819 người đã kết hôn, cho ba con số đáng đọc.
Thứ nhất, tình cảm vợ chồng quyết định khoảng 40% mức hạnh phúc hôn nhân, đứng đầu ở cả nam lẫn nữ, trên cả tiền bạc và việc nhà. Nghĩa là sự quan tâm và gần gũi mà anh chị đang thấy thiếu chính là cấu phần lớn nhất của hạnh phúc, chứ không phải một đòi hỏi tiểu tiết.
Thứ hai, chênh lệch gánh nặng việc nhà giữa vợ và chồng là khoảng chênh lớn nhất trong nghiên cứu, ở mức hệ số 0,53. Trong rất nhiều câu chuyện tôi nghe, cái ấm ức đầu tiên không nằm ở quà cáp hay lời ngọt ngào, nó nằm ở chậu bát chưa ai rửa lúc mười một giờ đêm.
Thứ ba, nam giới hài lòng với hôn nhân cao hơn nữ giới ở mọi lứa tuổi, và nhóm tác giả lý giải rằng phụ nữ Việt thường gánh cùng lúc cả việc nhà, con cái lẫn đi làm kiếm tiền. Giới hạn của nghiên cứu này: đây là khảo sát cắt ngang, dựa trên lời tự thuật, nên không chứng minh được quan hệ nhân quả.
Chồng vô tâm phải làm sao? Khung ba bước gọi tên, mở cửa, giữ nhịp
Trước khi vào việc, tôi xin nói rõ: tôi sẽ không chỉ anh chị cách trị người bạn đời hay cách khiến người kia quay đầu. Những cách ấy biến hôn nhân thành một cuộc đấu, mà người thắng cũng mất phần lớn thứ mình muốn giữ.
Bước một, GỌI TÊN, làm trong 48 giờ, một mình, không gửi cho ai
Vì sao làm trước: chừng nào trong đầu anh chị chỉ có mỗi chữ “vô tâm” thì người kia không có gì cụ thể để sửa, giống như đi khám mà chỉ nói được một câu “tôi thấy mệt”.
Làm gì: kẻ ba cột trên một tờ giấy: sự việc đã xảy ra, điều anh chị đã tự diễn giải, điều anh chị thực sự cần. Viết đủ năm dòng. Luật cứng của cột một là mỗi dòng phải quay phim lại được. “Anh ấy vô tâm” thì không quay phim được, còn “tối thứ ba tôi kể chuyện mẹ đi khám, anh ấy vẫn cầm điện thoại” thì được.
Cách biết đã làm đúng: đọc lại cột ba. Nếu ít nhất ba trong năm dòng cùng chỉ về một nhu cầu, thì anh chị đã chạm được nút thắt thật. Nếu cả năm dòng đều là lời buộc tội thì viết lại.
Bước hai, MỞ CỬA, một lần duy nhất trong tuần này, đúng mười phút
Vì sao chỉ mười phút: nói chuyện dài lúc cả hai đều mệt thường kết thúc bằng việc bới lại chuyện cũ. Giống gõ cửa nhà hàng xóm, gõ ba tiếng rồi lùi một bước thì người ta mở, chứ đập cửa liên hồi thì người ta chốt thêm.
Làm gì: chọn lúc người kia không vừa đi làm về, không có mặt con, không quá khuya. Báo trước: “Tối nay sau khi con ngủ, tôi xin mười phút, không phải để trách gì cả, chỉ để kể một chuyện.” Rồi nói đúng ba câu: một sự việc quay phim được, cảm giác của anh chị gói trong một từ, và một đề nghị nhỏ tới mức khó từ chối. Ví dụ: “Tối thứ ba, lúc tôi kể chuyện mẹ đi khám, anh không hỏi lại câu nào. Lúc đó tôi thấy một mình. Tôi xin anh một việc rất nhỏ, mỗi tối khi tôi kể chuyện gì, anh hỏi lại tôi đúng một câu.” Nói xong thì dừng, không đòi trả lời ngay.
Cách biết đã làm đúng: không đo bằng phản ứng của người kia. Đo bằng ba dấu của chính mình: nói dưới ba phút, không dùng chữ “lúc nào cũng” và “chẳng bao giờ”, dừng lại được sau lời đề nghị. Đủ ba dấu là đã làm đúng, kể cả khi người kia im lặng.
Bước ba, GIỮ NHỊP, mười bốn ngày, mỗi ngày hai phút
Vì sao mười bốn ngày: một lời đề nghị không xoay nổi thói quen nhiều năm. Đây cũng là lý do tôi hay nói rằng giữ được một việc nhỏ mỗi ngày là năng lực chứ không phải ý chí. Tình cảm giống một tài khoản tiết kiệm, chỉ rút mà không gửi thì một ngày số dư về không, dù chẳng ai làm gì sai. Nhưng cũng không ai nên gửi mãi vào một tài khoản đã đóng.
Làm gì: mỗi ngày gửi đi một việc nhỏ trong hai phút, không kèm điều kiện và không kèm trách móc: một tin nhắn hỏi cụ thể về việc người kia đang lo, một ly nước để sẵn, một câu cảm ơn. Mỗi tối ghi vào sổ hai dòng: hôm nay tôi gửi gì, hôm nay tôi nhận lại gì.
Cách biết đã làm đúng: hết mười bốn ngày thì mở sổ đếm cột nhận lại. Nếu có từ ba ngày trở lên nhận được điều gì đó, dù rất nhỏ, thì cánh cửa còn hé và anh chị nên đi tiếp. Nếu mười bốn ngày trắng cột nhận lại và anh chị thấy kiệt sức, thì đó là dữ liệu để nhìn cho rõ, không phải một thất bại của riêng anh chị.
Chồng vô tâm phải làm sao khi đã làm đủ ba bước mà chưa thấy chuyển
Gottman và Silver, trong cuốn Bảy bí quyết hôn nhân hạnh phúc, đưa ra một phát hiện giải toả được nhiều áp lực: khoảng 69% mâu thuẫn trong hôn nhân là mâu thuẫn vĩnh viễn, không giải quyết dứt điểm được, hai người chỉ có thể học cách sống chung với chúng. Nghe thì bi quan, nhưng thật ra rất nhẹ lòng. Nếu nhiều năm rồi anh chị vẫn chưa xử lý xong một chuyện nào đó, đấy không phải bằng chứng hôn nhân này hỏng. Nó giống sống ở một thành phố hay mưa, không ai dẹp được mưa, người ta sắm áo mưa và đổi giờ ra đường.
Cũng hai tác giả ấy nhận định rằng phần lớn đổ vỡ đến từ việc mất đi sự gần gũi, chứ không phải từ ngoại tình. Điều này khớp với khung bảy nấc: người thứ ba, nếu xuất hiện, chỉ là giọt nước tràn ly ở nấc bảy, còn cái ly đã rò từ nấc một. Nếu chuyện đó đã xảy ra với nhà anh chị, tôi có viết riêng một bài về việc nên làm trong 48 giờ đầu sau khi biết sự thật.
Tôi không hứa rằng làm đủ ba bước thì mọi thứ sẽ ấm lại, vì một cuộc hôn nhân có hai người và tôi chỉ đưa được công cụ cho phần thuộc về anh chị. Có ba tình huống tôi mong anh chị đừng tự xoay một mình. Một là khi trong nhà đã có đe dọa, có bạo lực, hoặc anh chị thấy không an toàn: việc đầu tiên là bảo đảm an toàn cho anh chị và cho con, tìm tới người thân đáng tin cậy và cơ quan chức năng tại địa phương. Hai là khi anh chị buồn sâu kéo dài, mất ngủ, kiệt sức tới mức không làm nổi việc hằng ngày, thì cần một chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ. Ba là khi hai người đã trượt xuống nấc sáu hoặc nấc bảy, lúc đó rất khó tự gỡ, giống cái vai bị trật: chịu đau thì vẫn đi tiếp được, nhưng muốn nắn lại thì cần một đôi tay khác.
Có nên ly hôn khi chồng vô tâm không?
Chồng vô tâm có nên ly hôn hay không là câu tôi sẽ không trả lời thay anh chị, và mong không ai trả lời thay anh chị. Người sống với quyết định đó là anh chị chứ không phải tôi. Điều tôi làm được là đưa ba câu hỏi vẫn dùng trong phòng tư vấn.
Câu thứ nhất, anh chị đang ở nấc nào trong bảy nấc phía trên? Từ nấc một tới nấc ba, phần lớn các cặp còn nguyên liệu để làm lại, vì còn phản ứng là còn quan tâm. Từ nấc năm trở đi cơ hội hẹp dần, không phải vì hết hy vọng, mà vì cảm xúc đã tê đi.
Câu thứ hai, hãy tách bạch hai điều nghe rất giống nhau: “tôi có còn muốn cuộc hôn nhân này không” và “tôi muốn ra khỏi cảm giác này”. Hai câu ấy dẫn tới hai con đường khác hẳn. Và xin hỏi thêm: anh chị đã thật sự nói ra chưa, hay mới chỉ chờ người kia tự hiểu? Nhiều người đã im lặng suốt nhiều năm rồi kết luận rằng người kia không thèm quan tâm.
Câu thứ ba, nếu năm năm nữa mọi thứ vẫn y như hôm nay, anh chị có sống nổi với điều đó không? Câu này không để dọa, nó giúp anh chị nghe rõ hơn tiếng nói bên trong.
Và một điều cuối: nếu anh chị định dùng chuyện ly hôn như một lời dọa để người kia thay đổi thì xin dừng lại. Đó chính là nấc bốn trong bảng phía trên, và nó chỉ dạy người kia biết sợ, rồi né, rồi rút xa thêm. Đừng ra quyết định lớn lúc cảm xúc đang bão. Người ta không ký hợp đồng quan trọng lúc đang sốt cao, lòng người cũng vậy.
Câu hỏi thường gặp về chồng vô tâm lạnh nhạt với vợ
Dấu hiệu chồng vô tâm khác gì với việc chồng đang quá bận?
Người bận vẫn hỏi lại dù chỉ một câu ngắn, và vẫn nhớ những việc quan trọng của anh chị. Người đã lạnh nhạt thì không hỏi lại nữa, và cũng không thấy thiếu khi anh chị ngừng kể. Anh chị thử im lặng ba ngày rồi xem có ai nhận ra không.
Lạnh nhạt bao lâu thì đáng lo?
Không có mốc chung cho mọi gia đình. Đáng lo hơn thời gian là chiều hướng: nếu tháng này hai người nói với nhau ít hơn tháng trước, tháng sau lại ít hơn nữa, và không ai thấy cần bàn về chuyện đó, thì đã đến lúc dừng lại xem xét.
Chồng vô tâm phải làm sao nếu tôi nói ra mà anh ấy chỉ im lặng?
Im lặng lúc đó chưa phải là từ chối, vì nhiều người cần thời gian tiêu hóa một câu nói thẳng. Anh chị đừng lặp lại lời đề nghị trong cùng buổi tối, hãy giữ nhịp bước ba cho đủ mười bốn ngày rồi mới nhìn lại và kết luận.
Tôi có nên nhờ người thân nói giúp không?
Tôi thường khuyên là chưa nên lúc này. Người thân đứng về phía anh chị sẽ vô tình biến cuộc nói chuyện thành một phiên xử, và người kia sẽ phòng thủ mạnh hơn. Nếu cần một người thứ ba, hãy chọn người trung lập và có chuyên môn.
Đồng hành khai vấn có phải là trị liệu tâm lý không?
Không. Đồng hành khai vấn là ngồi cùng anh chị để nhìn rõ hoàn cảnh, biết mình thật sự muốn gì và chọn bước tiếp theo. Nó không phải trị liệu tâm lý, không phải điều trị y tế, và không thay thế việc thăm khám chuyên môn khi cần.
Bước tiếp theo dành cho anh chị
Nếu anh chị chỉ mang về một thứ từ bài này, tôi mong đó là bảng bảy nấc. Tối nay trước khi ngủ, anh chị đọc lại bảng đó và trả lời cho riêng mình một câu: nhà mình đang ở nấc nào. Gọi tên được vị trí đã đủ để bớt hoang mang, cũng như người đi đường phải biết mình đang ở ngã tư nào thì mới chọn được hướng.
Nếu anh chị đang ở nấc một hoặc nấc hai, phần lớn những việc tôi gợi ý ở trên là tự làm được, và tôi thật lòng mong như vậy. Còn nếu đã thử nhiều lần mà vẫn quay lại chỗ cũ, thì có một người ngoài nhìn giúp sẽ đỡ mất thời gian, giống chuyện sức khoẻ: anh chị tự kể được triệu chứng, nhưng muốn đánh giá đúng thì vẫn cần người có chuyên môn.
Học viện Happy Life Institute có dịch vụ đồng hành khai vấn một kèm một, do cô Oanh trực tiếp thực hiện, dành cho anh chị muốn được nhìn cụ thể vào hoàn cảnh riêng. Xin nói rõ đây là dịch vụ có phí theo chính sách của Học viện, không phải một buổi tư vấn miễn phí, và Học viện chỉ cam kết về quy trình cùng sự đồng hành chứ không hứa trước kết quả. Hơn ba mươi cảm nhận thật của học viên, cả video lẫn lời viết tay, đang ở đây: camnhan.nguyentuoanh.com
Để đăng ký hoặc hỏi cho rõ, anh chị liên hệ Heartline 0935.089.268. Đây là đường dây chăm sóc của Học viện trong giờ làm việc, không phải đường dây khủng hoảng, nên trong tình huống khẩn cấp xin liên hệ ngay người thân đáng tin cậy và cơ quan chức năng tại địa phương.
Dù anh chị chọn ở lại và gây dựng lại từ đầu hay chọn một con đường khác, tôi mong anh chị chọn trong lúc tỉnh táo chứ không chọn trong lúc kiệt sức.
Anh chị chỉ có một lần để sống, hãy chọn sống hạnh phúc sớm hơn.
Có một chỗ rất hay bị nhầm mà tôi muốn nói riêng: cái mà nhiều người gọi là hết tình cảm thật ra gồm ba trạng thái khác hẳn nhau, và mỗi trạng thái cần một hướng đi khác. Tôi có viết kỹ trong bài phân biệt kiệt sức, đang giận và đã nguội thật.
Còn nếu cảm giác của anh chị không chỉ là lạnh nhạt mà là đi mãi không tới đâu, tôi có một bài riêng về ba câu hỏi phân biệt bế tắc thật với bế tắc tạm.
Nếu điều anh chị thấy rõ nhất không phải là người kia vô tâm, mà là chính mình đang trống, thì bài vì sao nằm cạnh nhau mà vẫn thấy một mình gần hơn với hoàn cảnh của anh chị.
Nguyễn Tú Oanh
Thạc sĩ Tâm lý · Chuyên gia khai vấn quốc tế liên đoàn ICF · Nhà sáng lập Happy Life Institute
Tôi đứng lớp từ năm 2017 đến nay, đã tập huấn cho Hội Liên hiệp Phụ nữ theo Đề án 938 của Chính phủ, đào tạo cho doanh nghiệp và đồng hành khai vấn cho hàng nghìn người. Tôi viết về hôn nhân, cảm xúc và cách một người dựng lại cuộc đời mình, dựa trên ca thật và nghiên cứu có nguồn.
Anh chị muốn được nhìn cụ thể hoàn cảnh của mình?
Một bài viết không thay được một buổi ngồi xuống nói chuyện. Học viện có dịch vụ Khai vấn một kèm một cùng cô Oanh dành cho người muốn gỡ đúng nút thắt của riêng mình. Đây là dịch vụ có phí của Học viện, là đồng hành khai vấn chứ không phải trị liệu tâm lý hay điều trị y tế.
Hơn ba mươi cảm nhận thật của học viên, cả video lẫn lời viết tay, đang ở đây: camnhan.nguyentuoanh.com
Heartline là đường dây chăm sóc của Học viện trong giờ làm việc, không phải đường dây khủng hoảng. Trong tình huống khẩn cấp, xin liên hệ ngay người thân đáng tin cậy và cơ quan chức năng tại địa phương.